Tygodnik Makowski

Piątek, 20 kwietnia 2018

Już teraz zamów e-prenumeratę "Tygodnika" na: http://eprasa.pl/news/tygodnik-makowski. W e-prenumeracie taniej!
fot. red
fot. red

Zobacz co kryje ziemia makowska! Skarby prehistorii!

07.02.2012 11:22:00

Spoglądamy w niebo, poszukujemy pamiątek z odległych czasów w głębi ziemi, rozglądamy się wokół – chcemy usłyszeć głos zamierzchłej historii. W każdym z nas jest cząstka poszukiwacza, a to sprawia, że niezmiennie pragniemy poznawać i być zaskakiwani.

 Wiele śladów zamierzchłej przeszłości odkrywanych jest przypadkowo chociażby przez rolników podczas prac polowych, ale także podczas wykonywania robót ziemnych czy w kopalniach kruszywa. Zdarza się również, że zwyczajny spacer może zaowocować niesamowitym znaleziskiem. Ostatnie spektakularne odkrycie paleontologiczne w Polsce - zęby mamuta rozbudziły wyobraźnię poszukiwaczy skarbów ziemi.

Warto pamiętać, że przemierzając ziemię makowską, także napotykamy na każdym kroku ślady czasem bardzo odległej historii.

Miliony lat zaklęte w kamieniu

Paleontologia, zajmująca się skamieniałościami, umożliwia zdobycie wiadomości na temat wyglądu fauny i flory minionych epok. Jest również jednym z podstawowych źródeł informacji o ich środowisku i klimacie. Doskonałym miejscem, w którym można natknąć się na ślady dawnych organizmów roślinnych i zwierzęcych, są kopalnie kruszywa Brzuze i Sitno. Wśród hałd żwiru i kamieni możemy znaleźć skamieniałości zwane ośródkami zewnętrznymi. Są to wypełnienia pustych przestrzeni, które powstały po wytrawieniu twardych elementów żywych organizmów. W takiej postaci zachowały się również śladowe skamieniałości jak ślady żerowania czy jamki mieszkalne. W ten sposób powstałe odciski są prehistorycznym obrazem życia sprzed milionów lat. Kamienie z odciskami muszli lub organizmów roślinnych nie należą do rzadkości. Zastanawiającym rarytasem jest skamielina wyglądająca jak zbita w bryłkę grupa maleńkich organizmów, być może zwierzęcych. Jednym słowem zagadka.

Ząb mamuta

Mamut włochaty był ulubionym zwierzęciem łownym człowieka w późnym plejstocenie. Stanowił jego źródło pożywienia. Jego skóra służyła do wyrabiania okryć. Kości wykorzystywano do wyrobu sprzętów domowych i narzędzi, a z ciosów powstawały przedmioty zdobnicze. Ssaki te wymarły, jak się uważa, około 10 – 8 tysięcy lat przed naszą erą, a niewielka ich populacja istniała na Wyspie Wrangla nawet do 2000 p. n. e. Czy wymarły ze względu na istotne zmiany klimatyczne, czy pokonała je jakaś epidemia, a może zostały wytępione przez człowieka? Jest wiele teorii na ten temat.

Tymczasem wyobraźmy sobie plejstoceński las, ogromne przestrzenie porośnięte pierwotną trawą i stada potężnych, wyniosłych ssaków przemierzające ziemię, po której teraz stąpamy. Są dowody na to, że ziemia makowska porastała takim właśnie lasem, a jego mieszkańcami były mamuty. Otóż, zęby mamuta zostały znalezione przy wydobywaniu żwiru w nadnarwiańskiej kopalni kruszywa. To namacalny dowód bytności tych potężnych zwierząt na naszych ziemiach.

Las skamieniałych drzew

Do skarbów ziemi dołączają skamieniałe fragmenty pierwotnej puszczy. Odnajdywane dziś skamieniałe drewno pochodzi z różnych epok geologicznych. Niekiedy są to rozległe fragmenty prehistorycznych lasów, czasem nawet pogrzebanych w pozycji wzrostu, wielometrowe pnie pradawnych drzew i drobne, kilkucentymetrowe kawałki drewna. Częstym znaleziskiem są skamieniałości sosen, datowane na okres wczesnej kredy, czyli dość wiekowe, bowiem liczące blisko 130 milionów lat. W procesie wydobywania żwiru z głębokich pokładów, wśród urobku trafiają się skamieniałe fragmenty drewna i szyszek, wyglądających na sosnowe. Sosna zwyczajna, najpospolitsza sosna w Polsce, pojawiła się prawdopodobnie 2,5 miliona lat temu i towarzyszy nam do dziś. Barwa skamieniałego drewna zależy od rodzaju mineralizacji. Jasne to mineralizacja opalowa lub kwarcowa, ciemne natomiast zawdzięcza barwę kontaktu z węglem. Niektóre z kawałków skamieniałego drewna pochodzących z lokalnych wyrobisk żwirowych przypuszczalnie poddane były mineralizacji kwarcowej. Trzymając w dłoni taki fragment przeszłości doznaje się niesamowitego wrażenia uchwycenia tego, co dawno przeminęło.

Pradawna historia tworzona ludzką ręką

Zamierzchłe czasy to nie tylko skamieniałe szczątki prehistorycznych organizmów i roślin. To również wytwory ludzkiej ręki już z mniej odległej historii, aczkolwiek równie starej i do końca być może nieodgadnionej. Wraz z człowiekiem pojawiły się także narzędzia, domostwa i organizacja plemienna.

Kilkanaście, może więcej lat temu rolnik z makowskiej wsi podczas prac polowych znalazł fragment krzemiennego toporka. Jak mówi, ostrze, które wyglądało na łupane, wygładził z myślą wykorzystania do pracy w swoim przydomowym warsztacie. Innym znaleziskiem była kamienna kula, niewielkich rozmiarów, znaleziona wśród kamieni wydobytych z głębokich pokładów i najwyraźniej wygładzona ludzką ręką. Być może służyła do polowania prymitywną procą.

autor: HEM

Komentarze Internautów (0)dodaj komentarz

Na razie nikt nie skomentował tego artykułu, aby wziąć udział w dyskusji, należy dodać komentarz

Ostatnie FotoreportażeRSS

  • Minister Obrony w ogniu pytań

    Między innymi o sukcesach dwóch lat rządów Prawa i Sprawiedliwości, obniżce wynagrodzeń dla urzędników zarówno centralnych jaki i samorządowych oraz o planach na najbliższe lata mówił Mariusz Błaszczak Minister Obrony Narodowej. Zobacz galerie...

  • Złote Gody w Makowie

    Były medale, prezenty, piękne kwiaty i tańce przy dobrej muzyce – tak dziewięć par małżeńskich z Makowa Maz., obchodziło swój złoty jubileusz. Zobacz galerie...

  • Finał WOŚP w Makowie

    Fot. (olk) Zobacz galerie...